“`html
İran’da hayat pahalılığı ve derinleşen ekonomik kriz gündemi sarsarken, 28 Aralık Pazar günü Tahran Kapalı Çarşı’da patlak veren protestolar, kısa bir süre içerisinde ülkenin birçok eyaletine yayıldı. Bu eylemler, “Aralık Protestoları” olarak adlandırılarak son yılların en geniş çaplı toplumsal hareketine dönüştü.
Protestoların ikinci haftası geçtiğinde, dört gündür süregelen internet kesintisi, İran halkının hem kendi aralarındaki hem de dış dünyadaki iletişimi büyük ölçüde engelledi. Bu durum, bağımsız bilgi ve haber akışını da ciddi şekilde etkiliyor.
Acil Eylem Çağrısı
İran Bağımsız Sinemacılar Birliği (IIFMA), devam eden hükümet karşıtı protestolara yönelik sert müdahalelere tepki göstererek uluslararası topluma “acil eylem” çağrısında bulundu.
Protestolara güvenlik güçlerinin müdahale etmesi sonucunda binlerce kişinin hayatını kaybetme riski olduğu endişesi ağır basarken, IIFMA’nın açıklamasında çok sayıda sanatçının da bu dönemde olumsuz etkilendiği kaydedildi. Açıklamada, oyuncu Ahmad Abbassi ve yönetmen Javad Ganji‘nin 9 ve 10 Ocak tarihlerinde gerçekleşen protestolar sırasında yaşamını yitirdiği vurgulandı.
IIFMA, İran’daki olaylara ilişkin “derin bir insani krizin” söz konusu olduğunu belirterek, “İslam rejiminin uyguladığı sert ve orantısız müdahaleler son derece endişe verici bir boyuta ulaştı” ifadelerini kullandı. Açıklamada, “Gözlerimizin önünde, Tiananmen’i andıran fakat on kat daha büyük bir trajedi oluşuyor. İran halkına yardım edilmesi ve daha fazla kan dökülmesinin önlenmesi son derece önemli. Harekete geçme zamanıdır,” denildi.
İranlı sinemacılar Jafar Panahi ve Mohammad Rasoulof, son dönemde uygulanan internet kesintilerine karşı sert eleştirilerde bulundular. İki yönetmen, sosyal medya üzerinden yaptıkları ortak açıklamada, iletişim yollarının kapanmasının, protestoculara uygulanan şiddetin üzerini örtmek amacıyla yapıldığını ifade ettiler.
Altın Palmiye ödüllü yönetmen Jafar Panahi, İran yönetimi tarafından “propaganda faaliyetleri” gerekçesiyle bir yıl hapis cezasına çarptırıldı. Mohammad Rasoulof, verilen hapis cezasına itiraz süreçlerini sürdürürken, 2024 yılında İran’dan ayrılarak Avrupa’da sürgün hayatı yaşamaya başladı.
Ortak açıklamada, “Son günlerde milyonlarca İranlının sokaklara çıkarak İslam Cumhuriyeti’ne karşı protesto gösterileri düzenlemesinin ardından hükümet, baskının en açık araçlarına bir kez daha başvurdu” denildi.
İran Halkı Savunmasız Kalıyor
Yönetmenler, İran hükümetinin internet, cep telefonları ve sabit hatlarla iletişimi keserek, dış dünya ile tüm bağları kapattığını dile getirdi. Açıklama, “Bu tür önlemler, protestolar sırasında uygulanan şiddeti gizlemeye yönelik” ifadesini içeriyordu.
Panahi ve Rasoulof, İran halkının savunmasız durumda bırakıldığını belirterek, uluslararası topluma, insan hakları örgütlerine ve medya kuruluşlarına çağrıda bulundular. Açıklamada, İran’daki gelişmelerin takip edilebilmesi için iletişim kanallarına acil erişim sağlanması gerektiği vurgulandı.
Yaklaşık iki haftadır devam eden protestolar ve artan şiddet iddiaları, İran diaspora içerisindeki birçok sanatçının da ses vermesine yol açtı. #IranianRevolution ve #IranianRevolution2026 etiketleriyle yapılan sosyal medya paylaşımları, İran’daki protestoların uluslararası alanda yankı bulduğunu gösteriyor.
Uluslararası Toplum ve Medyaya Çağrı
İran kökenli ve İngiltere’de yaşayan sanatçı Soheila Sokhanvari, sosyal medyada yaptığı paylaşımda, “Silahsız ve masum insanlar İran’da cezai bir şekilde şiddet ve gerçek mermilere maruz kalıyorlar. Bu bir protesto değil, bir devrim. Lütfen onların sesi olun” ifadelerini kullandı. Sokhanvari, internet kesintisine rağmen uluslararası medyanın konuya duyarsız kalmamasının, İran halkına yalnız olmadıkları mesajını vereceğini belirtti.
Oyuncu Golshifteh Farahani, Instagram’da İran halkının direnişini kutlayarak, “İran bir kez daha alevler içinde. Kalbim İran halkı ile atıyor” dedi. Farahani, ülkeden ayrılmak zorunda kalan sanatçılar arasında yer alıyor.
İran kökenli İngiliz komedyen Omid Djalili de The News Agents programında İran halkının sesini duyurmak için çabaladığını dile getirdi. Djalili, protestoların seyrine ilişkin olarak “Artık #IranProtest2026 etiketi yerini #IranRevolution2026’ya bıraktı” yorumunda bulundu.
“`
