Keşfetmek isteyene Gizli İstanbul’u açtılar

Tarihçi Cem Akoğul’un hazırlayıp sunduğu, Sanat Tarihçisi Hayri Fehmi Yılmaz, Mimar Olcay Aydemir’in içeriğini hazırladığı ve anlatıcılığını yaptığı Gizli İstanbul belgeseli, kentin tarihten gelen birçok katmanını izleyiciye sunuyor. Netflix’te yayınlanan belgesel, Zeyrek, Sultanahmet Meydanı, Sultanahmet Arastası, Cankurtaran, Haliç-Vefa ve Galata olmak üzere 6 kısımdan oluşuyor. Yılmaz ve Aydemir’le belgeselin öyküsünü konuştuk.

Sultanahmet Dikilitaş Kaidesi

İzleyiciye gezmek, araştırmak ve keşfetmek için kapı aralayan belgesel, temelinde önünden geçip gittiğimiz tarihe ışık tutuyor. Çıkış öyküsünün 2017-2018 yıllarına ilişkin olduğunu söyleyen Olcay Aydemir, içinde bulundukları restorasyan işlerini daha âlâ nasıl anlatabiliriz diyerek yola çıktıklarını tabir ediyor.

Molla Gürani Camii

KUBBEDE USTANIN İMZASI VAR

İstanbul’un çok katmanlı bir yapıya sahip olduğunu söyleyen Hayri Fehmi Yılmaz, insanlığın büyük ortak mirasının muazzam bir anıtı olduğunu belirterek şunları aktarıyor: “İçinde yaşarken çok farkına varmıyoruz, lakin bazen tek bir yapı hem kenti hem uygarlığımızı ciltler dolusu yazsanız kâfi olmayacak bilgiyi bir anda size sunabiliyor. Son yıllarda daima söylenenin bilakis onarımların çok önemli muvaffakiyetleri var. Bunları anlatmak lazım diye düşündük. Molla Zeyrek Kilise Camisi’nden başladık bu işe. İsmi bile ne garip… ‘Kilise cami’ dünyanın farklı yerinde rahatlıkla bulabileceğimiz bir şey değil” diye aktarıyor.

Molla Zeyrek Camii

Belgeselin birkaç dönem daha süreceğini belirten Aydemir, neden bu kıssaları görünür kılmak istediklerini ise şu sözlerle anlatıyor: “Aslında bize sıradan gelen lakin çok harika ve bilgi dolu bir mirasımız var. Bunu görünür kılmak istedik. Her bir yapı inşa edildikleri devir hakkında bize dayanılmaz kıssalar anlatıyor. Ustaların imzaları bile var yapılarda. Bir vatandaşın kubbeye çıkıp da o imzayı görme talihi yok. Belgeselimizle bunu da göstermiş olduk.”

Hayri Fehmi Yılmaz-Olcay nAydemir

7 ASIR SONRA ORTAYA ÇIKAN HIRSIZLIK

Bu kentin bize öğreteceği çok şey olduğunu söyleyen Yılmaz, insan hayatının kısa, bu yapıtların ise ne kadar uzun ömürlü olduğunun altını çiziyor. Zeyrek Camisi’nin ihtişamlı bir Bizans kilisesinden dönüştürüldüğünü ve bu ihtişamlı yapının Haçlı Seferi’nde yağmalandığını aktararak, “O sırada haçlılardan biri o devir kilisenin en kutsal kısmına ismini yazmış. Ne cami ne de Ortodoks kiliseyken bir ‘Katolik’in kilisenin o kısmına geçmesine müsaade edilmez. Fakat oraya sivri uçlu bir şeyle ismini yazmış. Bu son onarımda belgelenmişti. Birinci defa galiba bizim belgeselimizde yayınlandı. Bu yağma sırasında kilisede bulunan pek çok kutsal nesne, Avrupa’nın çeşitli kentlerine götürüldü. Venedik’te bulunan San Marco Kilisesi’nin önünde iki tane paye var. Bunların İstanbul’dan gittiği buradan çıkan modüllerinden anlaşıldı. Bir kesimi 1960’larda Saraçhane kazılarında çıktı, bir kesimi da Zeyrek’te. ‘Sakın hırsızlık yapmayın 7 asır sonra evrakları ortaya çıkıyor’ diye takılıyoruz bizde” açıklamasında bulunuyor.

DÜNYAYI GEZMEDEN ÖNCE

Belgeselin yurt dışından geri dönüşleriyle ilgili Aydemir, “Yabancı arkadaşlarımız arıyor, biz burayı nasıl görebiliriz, neden daha evvel görmedik diyorlar. Müzelere herkes gidiyor, onların yeri muhakkak. Lakin bizim öykü o denli değil. Keşfetmek isteyene, meraklısına yol gösteriyor” sözlerini kullanıyor.

İzleyenlere bu kentin zenginliğini merak etmeleri için bir kapı araladıklarını söyleyen Hayri Hoca, İstanbullulara dünyayı gezmeden evvel yaşadıkları kenti tanımalarını öneriyor. Ve ek ediyor, “Bir başlarlarsa sıra dünyaya gelmeyebilir.” Olcay Hoca da kahvemizi alıp sakin başla gezeceğimiz yeri seçip izlememizi, daha sonra da keşfe çıkmamızı tavsiye ediyor.

Related Posts

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.