Merkez Bankası enflasyon artışında topu firmalara attı: ‘Alkollü içecek ve tütünde firma fiyatları tesirli oldu’

TCMB tarafından yayımlanan raporda temmuz ayında tüketici fiyatları yüzde 2.37 oranında arttığı ve yıllık enflasyonub 0.98 puan yükselerek yüzde 79.60 olduğu hatırlatılarak “Alt kümelerin yıllık tüketici enflasyonuna katkıları incelendiğinde, bir evvelki aya nazaran temel mal, hizmet, alkol-tütün-altın ve besin kümelerinin katkıları sırasıyla 1.44; 0.75; 0.45 ve 0.32 puan artarken güç kümesinin katkısı 1.98 puan azalmıştır” sözüne yer verilirken alkol fiyatlarının enflasyona katkısında firmaların tesirli olduğunun altı çizildi.

Temmuz ayındaki fiyat gelişmelerine ait değerlendirmelerin yer aldığı raporun tamamı şöyle: 

“Temmuz ayında tüketici fiyatları yüzde 2.37 oranında artmış ve yıllık enflasyon 0,98 puan yükselerek yüzde 79,60 olmuştur. Bu devirde B ve C endekslerinin yıllık değişim oranları sırasıyla 4,04 ve 4,43 puan artarak yüzde 68,46 ve yüzde 61,69 olarak gerçekleşmiştir

Alt kümelerin yıllık tüketici enflasyonuna katkıları incelendiğinde, bir evvelki aya nazaran temel mal, hizmet, alkol-tütün-altın ve besin kümelerinin katkıları sırasıyla 1,44; 0,75; 0,45 ve 0,32 puan artarken güç kümesinin katkısı 1,98 puan azalmıştır.

Mevsimsellikten arındırılmış datalarla incelendiğinde, aylık artış C endeksinde daha besbelli olmak üzere her iki endekste de evvelki aya kıyasla yükselmiştir. Aylık fiyat artışları B endeksini oluşturan alt kümelerden temel mallarda artarken, hizmette yatay seyretmiş, işlenmiş besinde ise yavaşlamıştır.

Hizmet fiyatları Temmuz ayında yüzde 3,20 oranında artmış, küme yıllık enflasyonu 2,76 puan yükselişle yüzde 51,45 olmuştur. Bu periyotta, yıllık enflasyon lokanta-otelde sonlu bir ölçü gerilerken başka alt kümelerde yükselmiştir. Ulaştırma hizmetlerinde fiyatların yüzde 5,01 oranında artmasıyla alt kümenin yıllık enflasyonu yüzde 90,71 düzeyine ulaşmıştır. Karayolu ve demiryoluyla kentler ortası yolcu nakliyatı ile havayolu nakliyatının yanı sıra otobüs ile kent içi yolcu nakliyatı ve kargo fiyatları ulaştırma kümesinde dikkat çeken kalemler olmuştur. Temmuz ayında lokanta-otel alt kümesinde fiyat artışları (yüzde 2,49) sürat kesmiş, yıllık enflasyon yüzde 79,14 olmuştur. Kira alt kümesinde aylık artış (yüzde 4,24) Temmuz ayında hızlanmıştır. Başka hizmetlerde genele yayılan fiyat artışları gözlenirken, haberleşme alt kümesinde internet fiyatları öne çıkmıştır.

Temel mal fiyatları Temmuz ayında yüzde 3,67 oranında artmış, küme yıllık enflasyonu 6,07 puan artışla yüzde 70,93 olarak gerçekleşmiştir. Bu devirde, yıllık enflasyon tüm alt kümelerde yükselmiştir. Güçlü mal fiyatları (altın hariç) Temmuz ayında yüzde 3,85 oranında artmış, bu gelişmede beyaz eşya (yüzde 5,44) ve araba (yüzde 4,34) fiyatları ana belirleyici olmuştur. Böylece, bu alt kümede yıllık enflasyon yüzde 84,93 düzeyine ulaşmıştır. Öbür temel mallarda fiyat artışları küme geneline yayılmakla birlikte ilaç, konut ile ilgili paklık gereçleri ve ferdî bakım eserleri öne çıkmış, küme aylık enflasyonu yüzde 4,47 olarak gerçekleşmiştir. Giysi ve ayakkabı kümesinde fiyatlar mevsim normalinin bilakis yüzde 1,74 oranında artmış, yıllık enflasyon 5,10 puan yükselişle yüzde 31,45 olmuştur.

Enerji fiyatları Temmuz ayında yüzde 3,13 oranında gerilemiş, küme yıllık enflasyonu 22,06 puanlık düşüşle yüzde 129,27 düzeyinde gerçekleşmiştir. Bu gelişmede, memleketler arası ham petrol fiyatlarındaki geri çekilmeyi takiben akaryakıt fiyatlarında gözlenen düşüşün tesiri hissedilmiştir. Temmuz ayında akaryakıt fiyatları yüzde 8,18 oranında azalmış, alt küme yıllık enflasyonu 37,11 puan düşüşle yüzde 214,87 düzeyine gerilemiştir. Tüp gaz fiyatları da milletlerarası gelişmelerinden olumlu etkilenmiş ve yüzde 3,98 oranında düşüş kaydetmiştir. Öteki yandan, şebeke suyu fiyatlarındaki artış eğilimi devam etmiştir.

Gıda ve alkolsüz içecek fiyatları Temmuz ayında yüzde 3,15 oranında artmış, küme yıllık enflasyonu 0,72 puan yükselerek yüzde 94,65 olmuştur. Yıllık enflasyon işlenmemiş besinde 0,65 puan düşüşle yüzde 91,00’a gerilerken, işlenmiş besinde 1,98 puan artışla yüzde 98,02 düzeyine yükselmiştir . İşlenmemiş besin kümesinde mevsimsellikten arındırılmış bilgiler son iki aydır gerileme kaydeden taze meyvesebze fiyatlarında bu devirde yükselişe işaret etmiştir. Öbür işlenmemiş besin kaleminde yumurta, pirinç, patates ve bakliyat fiyatlarındaki artış dikkat çekmiştir. İşlenmiş besin fiyatlarında görülen yüzde 3,61 oranındaki artışta ise ekmek-tahıllar ile kahve-çay-kakao ve alkolsüz içecek alt kümeleri öne çıkmıştır.

Alkollü içecekler ve tütün eserleri fiyatları, sigara fiyatlarındaki vergi ayarlamasının hudutlu tesirinin yanı sıra üretici firmalar kaynaklı yapılan artış sonucunda Temmuz ayında yüzde 6,85 oranında artmış, yıllık enflasyon yüzde 82,66 düzeyine yükselmiştir. Bu periyotta alkol-tütün kümesinin aylık tüketici enflasyonuna katkısı 0,30 puan olmuştur.

Yurt içi üretici fiyatları Temmuz ayında yüzde 5,17 oranında artmış, yıllık enflasyon 6,30 puan yükselişle yüzde 144,61 olmuştur. Alt kümeler geneline yayılan fiyat artışları Temmuz ayında da devam ederken, elektrik, doğal gaz, temel eczacılık eserleri ve tütün eserlerindeki fiyat artışları dikkat çekmiştir. Öte yandan, milletlerarası petrol ve endüstriyel metal fiyatlarındaki gerilemenin üretici fiyatları üzerindeki tesirleri sonlu da olsa gözlenmeye başlamış, bu devirde rafine petrol eserleri ve ana metal fiyatları düşüş göstermiştir.”

Related Posts

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.